Filling the Gap | Ερρίκος Μηλιάρης

Ερρίκος Μηλιάρης|Ηθοποιός

pan170217_5d3_2579

Όταν ξυπνάω… κοιτάω πάντα για λίγα δευτερόλεπτα τον ουρανό. Πάντα γενικά ξυπνάω πριν πάω σε δουλειά (θέλω πρώτα στη μέρα να κάνω τη δουλειά μου και μετά να έχω ελεύθερο χρόνο, αν έχω!) οπότε βγαίνω αμέσως απ’το σπίτι και κοιτάω για λίγο τον ουρανό περπατώντας. Δεν ξέρω κι ακριβώς για ποιο λόγο το κάνω. Νομίζω έχω ανάγκη να συνδεθώ με την “ύπαρξη”. Φοβάμαι γενικά πάρα πολύ την αστικοποίηση του μυαλού. Ενώ μ’ αρέσει η ζωή της πόλης, απεχθάνομαι το αστικό πρότυπο σκέψης. Ρουφάει τον άνθρωπο, τον κάνει έρμαιο συνθηκών, ευθυνών και καταλήγει να λειτουργεί μηχανικά κι απομακρύνεται απ’ τη φύση του. Σιχαίνομαι ό,τι κάνει ο άνθρωπος μηχανικά. Η ποίηση με σώζει. Ποίηση σαν τρόπος σκέψης, στο οτιδήποτε, είναι ο μόνος δρόμος.

Θέλω… συνεχώς να ανακαλύπτω! Λατρεύω τις στιγμές που ανακαλύπτω κάτι, που λέω “αυτό είναι, το βρήκα!”, και που μετά από κάποιο καιρό μπορεί να ανακαλύψω κάτι άλλο που μου ανατρέπει όλα τα προηγούμενα. Γι’ αυτό φοβάμαι να παραδεχτώ στον εαυτό μου ότι είμαι ηθοποιός. Κάθε φορά που το παραδέχομαι, θα έρθει μετά η στιγμή που θα πω “όχι δεν ήμουν ηθοποιός πριν, τώρα είμαι” και θα συμβεί πάλι το ίδιο, ξανά και ξανά. Μια δηλαδή διαρκής, γαλήνια ανησυχία.

Ο χρόνος… είναι η μεγαλύτερη απόσταση που χωρίζει δυο τόπους, όπως λέει κι ο Τένεσσι Ουίλιαμς. Απ’ τις αγαπημένες μου φράσεις. Γιατί νομίζω η λέξη “τόπος” δεν εννοείται απαραίτητα στην κυριολεξία της. “Τόπος” είναι και μια ψυχική περιοχή, μια συνήθεια ίσως, και ένας εντελώς άλλος “τόπος” είναι μια άλλη ψυχική περιοχή, μια αλλαγή, κάτι πέρα απ’τα συνηθισμένα. Άρα ο χρόνος είναι η πορεία από κάπου προς κάπου αλλού. Ορίζει το ταξίδι δηλαδή. Είναι ωραίο πράγμα αν τον αφήσεις να σε παρασύρει και δεν πνιγείς μέσα του


Αυτή την περίοδο…
νιώθω δημιουργικός όσο ποτέ άλλοτε. Όλη μου η καθημερινότητα αφιερώνεται στο θέατρο και νιώθω μια μεγάλη ανάταση, παρόλο που θα μπορούσε αυτό το πρόγραμμα να μου ρουφήξει ζωτική ενέργεια. Ανακαλύπτω πράγματα, τον κόσμο, τη ζωή, την τέχνη, εμένα. Λατρεύω τις στιγμές που βιώνω πως η δουλειά μου, είναι η ζωή μου, όχι με την έννοια της εργασιομανίας, αλλά επειδή η δουλειά αυτή είναι συνυφασμένη με το ίδιο το φαινόμενο της ζωής. Παύει να είναι μια δουλειά σαν όλες τις άλλες. Είναι ζωή.

Προσπαθώ… να μην αφήνω “κοινωνικές ασθένειες” να μολύνουν την ουσία σε οτιδήποτε κάνω στη ζωή μου. Να μπορώ να ξεχωρίσω τις επίπλαστες ανάγκες της κοινωνίας, από τις αληθινές ανάγκες της ζωής. Για παράδειγμα, συγκεκριμένα στο θέατρο, προσπαθώ να μην παίζω για τον κόσμο, για το κοινό. Κι αυτό δεν είναι καθόλου εύκολο και απαιτείται συνεχής αγώνας. Ούτως ή άλλως για το κοινό παίζουμε, αλλά δεν μπορώ να σκέφτομαι πώς φαίνεται αυτό που κάνω κι αν θα αρέσει στον κόσμο. Όσες φορές πέφτω σ’ αυτήν την παγίδα, είμαι ουσιαστικά δυστυχισμένος, αυτές οι σκέψεις με μολύνουν, αναδύουν συναισθήματα πάρα πολύ μικρά και τιποτένια, γιατί είναι ψεύτικη ανάγκη, σχεδόν αφύσικη. Αυτό το άτιμο “εγώ”! Είναι ένα ψέμα αυτό το “εγώ”! Η σκέψη του αν είμαι καλός ή δεν είμαι, αν αρέσω, αν δηλαδή είμαι αποδεκτός, όλα αυτά δεν έχουν την παραμικρή σχέση με την τέχνη, κι όχι μόνο δεν έχουν σχέση, αλλά την καταστρέφουν κιόλας. Θέατρο θέλω να κάνω για να ζω επί σκηνής, να ανακαλύπτω κάτι, να υπερβώ ίσως κάτι, όχι για να μιμηθώ απλώς τη ζωή, αλλά για να αποκτήσει νόημα η ζωή. Η τέχνη ίσως δεν είναι τίποτα άλλο από τη νοηματοδότηση της ζωής. Χωρίς αυτήν, η ζωή θα ήταν απλώς ένα κενό φαινόμενο. Αυτή η τέχνη δεν επιτυγχάνεται με επιθυμίες όπως επιτυχία, φήμη, δόξα κτλ. Φυσικά και θα υπάρχουν αυτές οι επιθυμίες σε ένα βαθμό, αλλά προσπαθώ να τις εκμεταλλεύομαι προς όφελος του απώτερου σκοπού της τέχνης.


Όταν ήμουν μικρός…
ήμουν πάρα πολύ εσωστρεφής! Για παράδειγμα έπαιζα σχεδόν πάντα μόνος μου. Δε μου άρεσε καθόλου να έρχονται φίλοι σπίτι μου και σπάνια τους καλούσα. Έπαιζα με τα παιχνίδια μου μόνος μου. Και αργότερα, ως έφηβος, δεν είχα και ουσιαστικά κοπέλα. Άργησα να μπω σε αυτό το “παιχνίδι”. Ερωτευόμουν και μάλιστα πολύ έντονα αλλά ποτέ δε διεκδικούσα να γίνει αυτό πραγματικότητα. Όλα συνέβαιναν μέσα σε μια φαντασιακή περιοχή μες στο μυαλό μου και ήμουν καλά με αυτό. Αυτή ήταν η πραγματικότητα μου. Τώρα πια βέβαια δεν είναι καθόλου έτσι. Όλα αυτά στην πράξη έχουν αλλάξει. Αλλά παρόλα αυτά είναι κάποιες στιγμές που σκέφτομαι πως στην ουσία, βαθιά μέσα μου, ίσως δεν έχει αλλάξει και τίποτα.

Το αύριο… με αφορά και με ενδιαφέρει πάρα πολύ! Δεν είμαι καθόλου αυτής της θεωρίας πως η ευτυχία βρίσκεται στην εμπειρία του τώρα χωρίς έγνοια για το μέλλον. Αυτό δεν είναι ευτυχία, είναι αφέλεια, άγνοια. Άνθρωποι “χαζοχαρούμενοι”. Εννοείται πως είναι ευτυχία η εμπειρία του τώρα, και μάλιστα ύψιστη όταν συμβαίνει με μια πνευματικότητα, αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Εγώ ίσως έχω νιώσει πιο ευτυχισμένος στη σκέψη για παράδειγμα ενός οράματος. Και το αύριο, είναι απαραίτητη προϋπόθεση για αυτό το όραμα. Πολλές φορές η σκέψη για κάτι μελλοντικό είναι πιο δυνατή από την υλοποίησή της. Η σκέψη δηλαδή κάποιες φορές είναι πιο έντονη από την εμπειρία του τώρα. Και αυτό είναι το συστατικό που μας κάνει δημιουργούς. Συνείδηση του αύριο δεν έχουν τα ζώα. Το ότι εμείς έχουμε συνείδηση του αύριο μας κάνει “θεούς” (= δημιουργούς) και αυτό είναι το υπέροχο συστατικό που ίσως βέβαια μας οδηγήσει και στην ολοκληρωτική καταστροφή του είδους μας.

Στη ζωή… το μόνο πράγμα που έχει αξία είναι η ίδια η ζωή. Πιστεύω πως μια απ’τις πιο επικίνδυνες φράσεις που χρησιμοποιούμε και στην καθημερινότητα μας και που είναι πηγή πολλών σφαλμάτων του σημερινού ανθρώπου, είναι η φράση “εγώ στη ζωή μου…”. Η ζωή δεν είναι δική σου. Δεν είσαι εσύ κι η ζωή, αλλά η ζωή κι εσύ. Φαίνεται ίσως υπερβολικό αυτό που λέω αλλά νομίζω δεν είναι. Είναι μια απλή φράση που όμως περιέχει μια ολόκληρη, καταστροφική κοσμοθεωρία που ριζώνεται στο ασυνείδητο με την ελαφρότητα της χρήσης αυτής της φράσης. Η ζωή υπήρχε πριν από σένα, υπάρχει, και θα υπάρχει μετά από σένα. Είμαστε μέρος της ασταμάτητης ροής της και ο ρόλος μας είναι καθοριστικός για το ποια κατεύθυνση θα πάρει η ζωή, αφότου εμείς πεθάνουμε μια μέρα. Είναι σαν η ζωή να έχει μια δική της αυτόνομη ύπαρξη, άσχετα με τον άνθρωπο και τη “ζωή του”. Κανείς πια δεν την υπηρετεί, δεν είναι στρατιώτης της. Και γι’ αυτό την οδηγούμε πια στο τέλος της. Απλώς δεν έχουμε καταλάβει ότι θα μας γυρίσει μπούμερανγκ, γιατί το μόνο τέλος που θα υπάρξει θα είναι το δικό μας.

Ανυπομονώ… να δω ποια θα είναι η τροπή των πραγμάτων, που θα οδηγηθεί ο άνθρωπος. Γι’ αυτό κιόλας ασχολούμαστε με το Βυσσινόκηπο, που πραγματεύεται αυτό ακριβώς. Είναι τρομακτική αίσθηση να βλέπεις τον άνθρωπο να μεταλλάσσεται σε κάτι άλλο. Κι αυτό συμβαίνει σήμερα. Βλέπω τον άνθρωπο και δεν τον αναγνωρίζω! Ποια μορφή παίρνει; Που θα οδηγήσει αυτή η μετάλλαξη; Οδηγούμαστε πραγματικά σε ένα “νέο είδος” του ανθρώπου. Κι από ό,τι φαίνεται δε θα είναι καθόλου ανθρώπινο αυτό το νέο είδος.

Κοιτώντας πίσω… δεν μπορώ να μετανιώσω για τίποτα που ‘χω κάνει, και για τίποτα που δεν έκανα. Είναι φορές μάλιστα που απ’ τη μία νιώθω ότι ελέγχω τις επιλογές που κάνω στη ζωή, και απ’ την άλλη πως υπάρχει ένα αόρατο χέρι που αυτό με κινεί και με έχει μαριονέτα και που δεν ελέγχεται απ’τη συνείδησή μου. Ο γνωστός “δαίμων” του καθενός μας. Ούτε και αρνούμαι ή γκρινιάζω για οτιδήποτε μου έχει συμβεί στη ζωή άθελά μου. Η ζωή είναι αυτή που είναι, ο πυρήνας που κινεί τον κάθε άνθρωπο είναι αυτός που είναι στον καθένα. Όπως ήρθαμε θα φύγουμε, είναι ανώφελο να φοβάμαι κάποια μορφή που μπορεί να πάρει η ζωή, ή να ανησυχώ για κάποια εμπειρία που δε θέλω να βιώσω γιατί δε θα την αντέξω. Ίσως μάλιστα εύχομαι να μου συμβαίνουν πράγματα που δεν μπορώ να σηκώσω! Η ζωή είναι, και οφείλει να είναι, μια γλυκιά ασκητική. Αυτό σημαίνει ότι τα περιέχει όλα και απαιτεί κι ανθρώπους που τα δέχονται όλα.


Ο πόνος…
είναι ίσως το μόνο συναίσθημα που οδηγεί τον άνθρωπο να εξελιχθεί. Αν ο άνθρωπος υπήρχε μέσα σε μια ατέρμονη ευτυχία ο κόσμος θα ήταν στάσιμος και στην ουσία του ανούσιος. Είναι υπέροχο συναίσθημα. Κινητήριο συναίσθημα. Και δυστυχώς ο άνθρωπος, ίσως λόγω της θρησκείας, έμαθε να το φοβάται. Είναι κάτι σαν την ιστορία της αγίας γραφής με τον Αδάμ, την Εύα και το μήλο, και την τόσο εγκληματική τοποθέτηση της θρησκείας σε σχέση με αυτήν την ιστορία. Μακριά απ’ το μήλο! Μα το μόνο πράγμα που δίνει συνέχεια στη ζωή είναι αυτό! Αλοίμονο! Ο άνθρωπος οφείλει πάντοτε να δαγκώνει το μήλο!  

Όταν κοιμάμαι… αφήνω πάντα το φως απ’ τον έξω κόσμο να μπαίνει στο δωμάτιο. Δεν μπορώ να νιώθω ότι απομονώνομαι απ’ το όλον. Λατρεύω μάλιστα όταν με παίρνει ο ύπνος σε εξωτερικό χώρο. Ειδικά κάπου στην εξοχή.

Η έκθεση στον κόσμο… είναι ίσως η πιο συνταρακτική εμπειρία όταν την αφήνεις να υπάρξει σε όλο της το μεγαλείο, και παράλληλα η πιο τρομακτική εμπειρία όταν δώσεις χώρο στους φόβους της. Είναι πάντως τραγική η συνειδητοποίηση ότι αυτή η έκθεση θεωρείται ειδική ικανότητα για αυτούς που την έχουν, ενώ θα έπρεπε να είναι μια δεδομένη λειτουργία του ανθρώπου, βασικό συστατικό της κοινωνικής του δομής, χωρίς κανέναν φόβο.

Η μουσική… είναι η πηγή. Είναι αδιαμφισβήτητα η μάνα των τεχνών. Όλα στη ζωή είναι μουσική. Μουσική έχει ο ήχος αλλά έχει για παράδειγμα και το φιλί. Όλα δηλαδή στη ζωή περιέχουν ρυθμό, αρμονία, διάφορες “νότες”. Και θεωρώ ότι είναι και βασικό στοιχείο του ηθοποιού. Η επικοινωνία έχει μουσική, έχει δηλαδή ήχο, ηχόχρωμα. Αλλά ακόμα και ένα τραγούδι για μένα έχει τύχει να είναι εργαλείο. Πολλές φορές μου έχει τύχει να έχω κάποιο πρόβλημα με έναν ρόλο στο θέατρο ή με μια σκηνή, και όταν συνδυάσω το ρόλο ή την εκάστοτε σκηνή με ένα τραγούδι, τότε ανοίγουν πόρτες…

 

Ερρίκος Μηλιάρης

Ο Ερρίκος Μηλιάρης γεννήθηκε το 1993 στην Αθήνα. Είναι απόφοιτος της Ανώτερης Δραματικής Σχολής Ωδείου Αθηνών. Έχει συμμετάσχει, μεταξύ άλλων, σε τρεις παραστάσεις της Κατερίνας Ευαγγελάτου (Ρήσος του Ευριπίδη, στα πλαίσια του Φεστιβάλ Αθηνών 2015, Φάουστ του Γκαίτε, και 1984 του Τζωρτζ Όργουελ) και στις παραστάσεις Ruined της Lynn Nottage σε σκηνοθεσία Dennis HiltonReid και Αντιγότη του Ζαν Ανούιγ σε σκηνοθεσία Ελένης Ευθυμίου, και οι δύο στα πλαίσια του Φεστιβάλ Αθηνών 2016. Έχει πρωταγωνιστήσει, μεταξύ άλλων, στις βραβευμένες ταινίες μικρού μήκους Spectrum του Δημήτρη Γκότση και Mad Dogs της Δανάης Παπαϊωάννου . Έχει ολοκληρώσει το Μεταπτυχιακό Σεμινάριο Υποκριτικής και Σκηνοθεσίας (Στάθης Λιβαθινός, Τσέζαρις Γκραουζίνις, Δημήτρης Ήμελλος, Έλσα Ανδριανού). Έχει εκδόσει ένα βιβλίο-ποίημα με τίτλο «Λογικά Άλογα», απ’ τις Εκδόσεις Γαβριηλίδη.  

Αυτή την περίοδο σκηνοθετεί για πρώτη φορά, ανεβάζοντας τον Βυσσινόκηπο του Α.Τσέχωφ στο θέατρο Εμπρός με μια ομάδα νέων ηθοποιών. Επέλεξαν να αρχίσουν με Τσέχωφ, γιατί τον θεωρούν κατά κάποιο τρόπο τον παιδαγωγό της σύγχρονης υποκριτικής και επέλεξαν ειδικά τον Βυσσινόκηπο, γιατί τον βρίσκουν ανατριχιαστικά επίκαιρο.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s